EH-Traject: Zinvolle doorstart en heroriëntatie voor jonge zendingswerkers!

door G.M. Bijkerk

De Evangelische Hogeschool in Amersfoort biedt al enkele jaren het EH-Traject aan. Het EH-Traject is primair bedoeld voor jongeren die tijdens hun propedeuse voortijdig stoppen met hun studie. Maar al direct tijdens de eerste jaargang, vijf jaar geleden, bleek dat er ook vanuit andere doelgroepen belangstelling bestaat voor deze opleiding. Zo ziet Operatie Mobilisatie in het EH-Traject een uitstekend middel om haar terugkerende jongeren te helpen met de nodige heroriëntatie voor hun toekomst. Bernadette Leenman is zo’n jonge zendingswerker die vorig jaar het EH-Traject deed nadat ze een half jaar eerder uit Chili was teruggekomen.

Confrontatie

‘Al in Chili begon het nadenken over mijn toekomst’ vertelt Bernadette. ‘Ik was voorheen gediplomeerd goudsmid en had enkele jaren werkervaring. Daar wilde ik niet naar terug. Het verlangen om in de zending dienstbaar te zijn was te sterk  Maar met die zekerheid ben je niet klaar. Over zending kan men heel  idealistisch denken. Maar het is niet alleen mooi werk. Het confronteert je ook met de hardheid van het leven en een andere cultuur. Veel jongeren bij OM gaan als schoolverlater enthousiast voor enkele jaren naar het buitenland of met de schepen mee. Maar voor de langere termijn redt je het niet met enthousiasme alleen. Zo was ik blij te zien dat ik straatkinderen kon bereiken met het Evangelie van Jezus Christus. Maar mij overviel vaak ook een sterk gevoel van machteloosheid als ik aan hun toekomst dacht. Hoe zou het verder met hen gaan? Zouden ze buiten de gevaren van de straat kunnen blijven?  Dan hadden ze in ieder geval veel meer hulp nodig en daar was ik niet voor toegerust’.

Hoe verder?

Voor mijn terugkeer in juli had ik in Chili al via internet een zelfstudie pastorale counseling opgezocht en ben daar in september in Nederland mee gestart. Al snel ontdekte ik dat die manier van studeren helemaal niet bij mij past. Maar ook dat er met mij meer aan de hand was. Ik kon niet goed meer aan de gang komen met studeren en voelde me alleen tussen iedereen. De cultuurschok om weer terug te zijn in de Nederlandse maatschappij kwam in alle hevigheid op me af en kwam in de knel met gevoelens van doelloosheid en depressiviteit. Ik wist eigenlijk niet goed hoe ik verder moest. Gelukkig kon ik bij een ervaren zendingsechtpaar van OM in de weekenden terecht. Zij herkenden heel goed wat ik doormaakte en bij hen kon ik mijn verhaal kwijt.

Dubbele cultuurschok

Het leven hier is zo anders dan in een zendingssituatie. Je bent daar als team samen doelgericht bezig in het Koninkrijk van God en is het overduidelijk wat men van jou verwacht en wat jouw rol is. Terug in Nederland merk je hoe materialistisch we zijn geworden en hoe individualistisch we ook als christenen we hier leven. Ieder leeft zijn eigen leven. Verbondenheid met elkaar is veelal afgebrokkeld. Het is algemeen bekend dat daardoor de terugkeerfase zendingswerkers een moeilijke tijd is. Men spreekt over een dubbele cultuurschok en zo heb ik het ook ervaren. Naast je eigen cultuur heb je ook die andere cultuur leren kennen. Niet als toerist of toeschouwer maar van binnen uit. Dat doet ook wat met jou. Je kijkt anders tegen het leven aan dan toen je wegging. Je hangt tussen twee werelden in en wordt gedwongen na te denken wie jij bent en wilt zijn.
Je wilt de goede dingen van daar ook hier in onze samenleving toepassen. Maar zo eenvoudig gaat dat natuurlijk niet. De vraag is dan: wie ben ik geworden en hoe geef ik mijn veranderingen een plek in mijn toekomst? Waar ligt die toekomst eigenlijk: hier of op het zendingsveld? Welke keuzes ga je maken en op grond waarvan? Wie begrijpt mij in deze vragen en kan mij helpen dicht bij God en mezelf te blijven?

Spanningsveld geloven en denken

Mijn verwarring lag ook in het feit dat je enerzijds medechristenen hoort zeggen dat je gewoon radicaal voor het Koninkrijk van God moet gaan en direct moet aanpakken. Anderen benadrukken kennis en toerusting voor de lange termijn en de noodzaak om je gezonde verstrand te gebruiken. Van beide manieren kom je goede voorbeelden tegen. Maar welke plaats mag aandacht voor persoonlijke ontwikkeling, karakter en toerusting hebben in jouw levensverhaal? Je wilt zowel je verstand gebruiken als ook je overgeven aan God en vertrouwen op Zijn zorg en leiding. Welke weg wil God met jou gaan en hoe vind je daar een antwoord op?

Inzicht in persoonlijke ontwikkeling door het EH-Traject

Voor mij was het EH-Traject een geweldige uitkomst. Die vijf maanden waren de goede plek voor bezinning. Je wordt professioneel begeleid in het leren nadenken over je persoonlijke ontwikkeling in relatie tot God. De cultuurschok dwingt je daartoe en de colleges en de tutorgroepgesprekken helpen je daarbij. Je leert de zwakke en sterke kanten van je karakter kennen met de daarbij behorende valkuilen en de verkeerde patronen. Maar door de positieve sfeer waarin dat gebeurt hervind je ook de kracht om er opbouwend mee aan de slag te gaan. Daardoor kom je als persoon weer in balans en kun je verder. Het hielp mij ook om mijn echte vragen helder te krijgen. Je leert veel van je medestudenten. Ieders situatie is anders maar iedereen is met heroriëntatie bezig. Ook van de verschillen leer je je eigen manier te vinden.
Ik ben daarom heel enthousiast over het idee dat OM en EH gaan samenwerken in het terugkeerprogramma van zendingswerkers. Dan val je niet in een gat als je terugkomt en weet je waar je terecht kunt om een goede doorstart te maken. Doordat op de EH de denkvragen in het kader van het geloof worden geplaatst ben ik er goed uit gekomen. Daardoor heb ik een weloverwogen keus kunnen maken om nu eerst voor vier jaar de SPH opleiding te gaan doen in deeltijd. Daarmee kan ik straks goed toegerust weer dienstbaar zijn in de zending. Wat dat heeft en houdt mijn hart’

Meer informatie over het EH-Traject: www.eh.nl