Enige jaren geleden was er een briefwisseling tussen moslimgeleerden en christenleiders waarin ze hun zorg uitten over de toenemende vervreemding en polarisatie tussen de respectieve gemeenschappen. De schriftelijke reactie van de christenen werd ondertekend door vele christelijke leiders waaronder ook enkele OM-leiders. Op geen enkele wijze hebben zij ooit de intentie gehad om hun rotsvaste geloofsovertuiging te compromitteren. Die overtuiging is en blijft dat eeuwig behoud alleen gevonden wordt in en door Jezus Christus de Zoon van God. Ook wordt OM’s doelstelling om moslims te bereiken met dat evangelie niet afgezwakt. Een eerlijke discussie vindt alleen dan plaats als de deelnemers duidelijk verklaren wat zij geloven, om in alle voorzichtigheid de verschillen uit te leggen die misverstanden veroorzaken. Niettemin hebben we ons echter gerealiseerd dat de bewoordingen van de brief problemen bevatten. Veel andere evangelicale zendingsorganisaties deelden onze zorg en samen hebben we een ander document opgesteld over de christelijke zending onder de islam: ‘Genade en Waarheid'. Hieronder vind u de vertaling van deze gezamenlijke verklaring. U kunt hier de Engelse tekst nalezen.

Genade en waarheid: relaties met moslims opbouwen zoals Christus dat zou doen

Een bevestiging van een wereldwijd netwerk van christenen die moslims liefhebben en velen die onder hen leven en dienen

Jezus roept zijn volgelingen op om de liefde van God te kennen en tot uitdrukking te brengen in hun leven. Deze liefde is voor alle mensen beschikbaar door Christus die, ‘vol van genade en waarheid’, in de wereld gekomen is. Maar vanwege culturele verschillen, dreiging van terrorisme en stereotiepe vooroordelen over moslims schrikken veel kinderen van God ervoor terug gehoor te geven aan Jezus’ gebod om alle mensen lief te hebben. De Schrift onderwijst ons hoe volgelingen van Christus met moslims kunnen omgaan op een manier waardoor Christus geëerd wordt.

We merken op dat er binnen de islamitische wereld een belangrijke theologische en ideologische diversiteit bestaat. Het spectrum van moslimstandpunten en -gewoonten reikt van secularisten, modernisten en traditionalisten tot extremistische islamisten die de militante jihad propageren. Rekening houdend met deze grote diversiteit, stellen we negen bijbelse richtlijnen vast die Jezus’ volgelingen in staat kunnen stellen om als zijn vertegenwoordigers te dienen in relaties met moslims van elke overtuiging.

1. Trouw zijn aan Gods waarheid – de hele waarheid

Wij willen met moslims omgaan op grond van de kernovertuigingen van het christelijk geloof, niet door ze te verstoppen of te geringschatten. Met respect, begrip en liefde met moslims omgaan houdt ook in dat we trouw getuigenis afleggen van de essentiële waarheden van het evangelie. Jezus is Heer. Vergeving, redding en eeuwig leven zijn vrije gaven van Gods genade, die door bekering en geloof in Jezus’ dood en opstanding voor iedereen beschikbaar zijn. Wij willen gehoorzaam zijn aan de hele wil van God en alle implicaties ervan voor alle terreinen van ons leven in deze wereld (Matteüs 22:37,39; 28:19; Micha 6:8).

2. Op Jezus gericht zijn in onze interactie

Wij zijn op Jezus gericht omdat Hij het wezen is van het evangelie. God heeft zichzelf aan ons geopenbaard door in mensengedaante tot ons te komen. We zeggen met Paulus: ‘Ik had besloten u geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus – de gekruisigde’ (2 Korintiërs 2:2). Wij bevestigen een benadering van moslims waarin Jezus centraal staat, omdat daardoor de rijkdom van het evangelie benadrukt wordt. Het goede nieuws wordt dan niet verward met christendom, patriottisme of onze beschaving. Jezus is ons voorbeeld, en we willen zijn leven zichtbaar maken in alles wat we zeggen en doen.

3. Waarachtig en genadig zijn in woord en getuigenis

Wij willen zorgvuldig zijn wanneer we over moslims en hun geloof spreken. Volgelingen van Jezus moeten zich niet bedienen van te stellige beweringen, overdrijving en uit het verband gerukte woorden, want Hij waarschuwt ons om voorzichtig te zijn met de woorden die we spreken (Matteüs 12:36). God beveelt ons geen vals getuigenis af te leggen over een ander (Exodus 20:16) en Jezus zegt dat we anderen zo moeten behandelen als we zouden willen dat ze ons behandelen (Matteüs 7:12). Wij spannen ons ervoor in waarheidsgetrouw te spreken over moslims, en proberen duidelijk en positief te wanneer we hun het evangelie verkondigen.
Voor zover het van ons afhangt, proberen wij in vrede te leven met alle mensen, waarbij we beseffen dat sommige mensen beledigd zullen zijn wanneer wij de waarheid spreken, zelfs wanneer we dat vol genade doen. Wij erkennen dat een respectvol en genadig getuigenis niet inhoudt dat we naïef zijn of ons stilhouden over moeilijke kwesties. We zijn geroepen om de waarheid te spreken in liefde. Tegelijkertijd weigeren we een gewelddadige agenda die slechts wordt aangehangen door een minderheid, te projecteren op alle moslims. We kiezen ervoor met moslims om te gaan als unieke personen, in plaats van ervan uit te gaan dat ze voldoen aan ons stereotiepe beeld van een ‘moslim’. Bovendien weigeren we kwesties van politieke macht en zelfbescherming prioriteit te geven boven de geboden van de Schrift, zoals het gebod om onze naaste lief te hebben (Matteüs 22:29). Wij bevestigen dat het verkondigen van het goede nieuws van Christus’ liefde een hogere prioriteit heeft dan het beschermen van onze cultuur.

4. Wijs zijn in woord en getuigenis

Gods woord roept ons op om op verstandige wijze ons geloof te delen. ‘Gedraag u wijs tegenover buitenstaanders en benut iedere gelegenheid’ (Kolossenzen 4:5). Hoe ziet wijsheid er in de praktijk uit? Jakobus zegt erover: ‘De wijsheid van boven is vóór alles zuiver, en verder vredelievend, mild en meegaand; ze is rijk aan ontferming en brengt niets dan goede vruchten voort, ze is onpartijdig en oprecht. Waar in vrede wordt gezaaid, brengt gerechtigheid haar vruchten voort voor hen die vrede stichten’ (Jakobus 3:17-18).

5. Respectvol en moedig zijn in ons getuigenis

Een respectvol getuigenis richt zich, in de geest van de Vredevorst, op een positieve presentatie van het evangelie. Het vormt geen aanval op de ander en vermijdt het weergeven van de waarheid niet. Zoals de apostel Petrus het zegt: ‘Erken Christus als Heer en eer hem met heel uw hart. Vraagt iemand u waarop de hoop die in u leeft gebaseerd is, wees dan steeds bereid om u te verantwoorden. Doe dat dan vooral zachtmoedig en met respect, houd uw geweten zuiver’ (1 Petrus 3:15-16). Door talloze bijbelse voorbeelden (o.a. Handelingen 4:31; 9:27-28; 13:46; 14:3; 17:30-31; 19:8) worden we opgewekt om de moed te evenaren waarmee de eerste gelovigen het goede nieuws verspreidden.

6. Zorgvuldig zijn in onze door Google beheerste wereld

Als in het verleden leiders van religieuze gemeenschappen een toespraak hielden, werd die alleen gehoord door hun eigen gemeenschap. Maar tegenwoordig stuiteren onze woorden de hele wereld rond. Wanneer we proberen uit te leggen wie we zijn, wat we geloven, wat we doen, en waarom we dat doen, komen onze woorden verder dan ons directe gehoor en kunnen ze op de wereldwijde marktplaats van ideeën terechtkomen. Als een openhartige leider iets controversieels gezegd heeft, kan hij proberen zijn uitspraak te verduidelijken. Maar het kwaad is al geschied. Woorden hebben macht. Zorgvuldigheid is geboden. ‘Een verstandig mens is karig met zijn woorden’ (Spreuken 17:27).

7. Vasthoudend zijn in onze oproep tot godsdienstvrijheid

Wij bevestigen het recht op godsdienstvrijheid voor iedere persoon en gemeenschap. Wij verdedigen het recht van moslims om met respect hun geloof tot uitdrukking te brengen te midden van christenen, en van christenen om met respect hun geloof te uiten te midden van moslims. Bovendien bevestigen we het recht van zowel moslims als christenen om hun religieuze overtuigingen, gewoonten en/of verbanden te veranderen wanneer hun geweten dat van hen vraagt (2 Korintiërs 4:2). We zijn dus tegen alle vormen van religieuze vervolging van moslims, christenen of wie dan ook maar.

8. Vreedzaam en standvastig zijn in onze dialoog

Een dialoog tussen moslims en christenen biedt ons gelegenheden om moslims te begrijpen, relaties op te bouwen, mee te werken aan het vrede stichten en ons geloof te delen. Wij willen respectvol en moedig het evangelie brengen, zonder compromis – zoals Paulus ‘debatteerde met’ mensen (dialegomai – Handelingen 17:2,17). Door een dialoog bewerken we wederzijds respect, waarbij we op genadevolle wijze getuigenis afleggen van ons geloof en godsdienstvrijheid bevorderen. Uiteindelijk verlangen we ernaar dat zo veel mogelijk mensen verzoend worden met God door de persoon van Christus.

9. Liefdevol zijn jegens allen

De moslims van de wereld zijn onze ‘naasten’, om de uitdrukking van Jezus te gebruiken (Lucas 10:29-37). Het gebod van God aan zijn kinderen geldt voor alle tijden: ‘Heb je naaste lief als jezelf’ (Leviticus 19:18; Lucas 10:27b). Hoe kan een volgeling van Christus diens gebod om je naaste lief te hebben ernstig nemen, en tegelijkertijd de reële dreiging van terrorisme (door hen die zichzelf als onze vijanden beschouwen) aanpakken? Jezus’ onderwijs over het liefhebben van je vijanden (Lucas 6:35) behoort tot de meest radicale en meest verwaarloosde geboden in de Bijbel. Wij willen ons niet bezighouden met de ‘hermeneutiek van het ontwijken’ – manieren zoeken om Jezus’ geboden zo te interpreteren dat ze niet op ons leven van toepassing zijn.

Zowel vredestichters als zij die hun vijanden liefhebben worden omschreven als ‘kinderen van God’ (Matteüs 5:9,44; Lucas 6:35). Zij worden zo genoemd omdat ze precies zo handelen als hun Vader: de God van de vrede (Filippenzen 4:9; 1 Tessalonicenzen 5:23). Met andere woorden: vredestichters en zij die hun vijanden liefhebben tonen hun authenticiteit als kinderen van God door hun woorden en daden van vrede. Jezus was ons hierin ten voorbeeld door ons lief te hebben en zijn leven voor ons af te leggen toen wij ‘nog vijanden waren’ (Romeinen 5:10 NBG; vgl. Kolossenzen 1:21). Door met zelfgevende en opofferende liefde te reageren op vijanden maken we het evangelie zichtbaar.

Ten slotte

God heeft ons de bediening van de verzoening toevertrouwd (2 Korintiërs 5:18-19). De opdracht om alle volken tot discipelen te maken is niet ingetrokken. En dat geldt ook voor de geboden om opofferende liefde te betonen en de vrede te bewerken. Er zijn geen verschillende evangeliën voor een tijd van oorlog en een tijd van vrede. De boodschap van Gods liefde in Christus geldt voor alle tijden, plaatsen en mensen. Wij bevestigen deze negen bijbelse richtlijnen voor alle volgelingen van Christus, opdat we trouw zullen blijven aan Hem en meer vrucht zullen dragen in onze relaties met moslims.

Wij, ondergetekenden, bevestigen deze verklaring als een Christus-verheerlijkende, bijbelse benadering van christelijke relaties met moslims.

George Verwer